ပညာေရး၏အႏွစ္သာရ ရွာေဖြရန္ လမ္းစ

         

 ပညာေရးဆိုသည္မွာ စာအုပ္မ်ားကသာ သင္ၾကားဆည္းပူးရတာမ်ိဳး မဟုတ္ပါဘူး။ အေၾကာင္းအရာ တစ္မ်ိဳးမ်ိုဳးကုိ စိိတ္ထဲမွာ မွတ္ထားရတာမ်ိဳးလည္း မဟုတ္ပါဘူး။ စာအုပ္ေတြထဲမွာ ေျပာျပထားတာေတြကို ျမင္ရေအာင္၊ နားေထာင္လို႔ရေအာင္ သင္ၾကားဆည္းပူးရပါမယ္။ စာအုပ္ထဲမွာ ေျပာထားတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ မွားတယ္၊ မွန္တယ္ဆိုတာ ေရးၾကီးခြင္က်ယ္ လုပ္ေနစရာမလိုပါဘူး။

      အဲဒါေတြ အားလံုးဟာ ပညာေရးရဲ႕ အစိတ္အပိုင္းေတြသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေရးဆုိတာ စာေမးပြဲ ေအာင္ရံုမွ်သာ မဟုတ္ပါဘူး။ အလုပ္အကိုင္ရရံုမွ်သာ မဟုတ္ပါဘူး။ ဘြဲ႔၊ ဒီဂရီရရံုမွ်သာ မဟုတ္ပါဘူး။ သားမယားရရံုမွ်သာ မဟုတ္ပါဘူး။ အေျခက် အေနက် ေနရရံုမွ်သာ မဟုတ္ပါဘူး။ ေက်းငွက္သာရကာေတြရဲ႕ ေတးဆိုသံကိုလည္း.....

 နားေထာင္တတ္ဖုိ႔ လိုပါတယ္။ အာကာသေကာင္းကင္ျပင္ကို ၾကည့္တတ္ဖို႔လည္း လိုပါတယ္။ သစ္ပင္တစ္ပင္ရဲ႕အလွကိုလည္း ၾကည့္တတ္ဖို႔လိိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ေတာင္တန္းမ်ားရဲ႕ အရိပ္ကို လည္း ၾကည့္တတ္ဖို႔လိုပါတယ္။ အဲဒီအာရံုမ်ားကို ၾကည့္ျပီး ခံစားတတ္ဖို႔လည္း လိုပါတယ္။ အဲဒီ အာရံု မ်ားႏွင့္ တိုက္ရိုက္ထိေတြ႔ဖို႔လည္း လိုပါတယ္။

    အသက္အရြယ္ အိုမင္းရင့္ေရာ္လာတာႏွင့္အမွ် အၾကားအာရံု၊ အျမင္အာရံုမ်ား ပ်က္စီး ယိုယြင္း သြားၾကရပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ ေသာကေတြ မ်ားခဲ့ၾကရလို႔ပါ။ ေငြေၾကးေနာက္ လိုက္ျပီးရင္း လိုက္ေနၾကတယ္။ အိမ္ၾကီးရခိုင္မွာ ေနျပီး ကားေကာင္းေကာင္းစီးခ်င္ေနၾကတယ္။ ကေလးမ်ားမ်ား ဒါမွမဟုတ္ ကေလးနည္းနည္းလိုခ်င္ေနၾကတယ္။ မနာလို မရႈဆိတ္တဲ့ စိတ္ထားေတြ မ်ားေနၾကတယ္။ ေလာဘသားေတြ မဟုတ္လား။ အဲဒါေတြေၾကာင့္ ကမာၻေျမၾကီးရဲ႕ အလွကို ခံစားလို႔ရတဲ့စိတ္ေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ သြားၾကပါတယ္။

   ယေန႔ကမာၻေပၚမွာ ဘာေတြျဖစ္ေနၾကသလဲ။ မ်က္ေမွာက္မွာ ဘာေတြျဖစ္ေနၾကသလဲ။ စစ္ပြဲေတြ ျဖစ္ပြားေနတယ္။ ျပႆနာကို လက္နက္နဲ႔ေျဖရွင္းဖို႔ ၾကိဳးစားေနၾကတယ္။ ေတာ္လွန္ပုန္ကန္ေနၾကတယ္။ တစ္ႏိုင္ငံနဲ႔ တစ္ႏိုင္ငံအၾကား နယ္ျခားမွတ္တိုင္ေတြ စိုက္ထူေနၾကတယ္။ တစ္ႏိုင္ငံတည္းမွာေတာင္ တစ္နယ္ႏွင့္တစ္နယ္၊ ျပည္နယ္တစ္ခုႏွင့္တစ္ခု ျခားနားေနၾကတယ္။

   လူဦးေရ အဆမတန္ ေမြးဖြား ေပၚေပါက္လာၾကတယ္။ ဆင္းရဲတြင္း နက္ေနၾကတယ္။ အလုပ္လက္မဲ့ေပါ မ်ားေနၾကတယ္။ ဘယ္သူေသေသ ငေတမာ ျပီးေရာဆိုျပီး ‘ငါသာပဓာန’ ျဖစ္ေနၾကတယ္။ တျခားသူေတြ ဘယ္ ေသာင္ ဘယ္ကမ္းဆိုက္ဆိုက္ ဂရုမစိုက္ၾကဘူး။ ကမာၻေပၚမွာ အယူ၀ါဒေတြ ဘယ္နည္းဘယ္ပံု သပြတ္အူလိမ္ ျဖစ္ေနၾကတယ္ဆိုတာလည္း မသိၾကဘူး။

   အသက္အရြယ္ရလာတဲ့ လူေတြ တခိ်ဳ႕ဟာ ေတာ္လွန္ေရးကို ဆင္ႏြဲခ်င္ ဆင္ႏြဲၾကလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို႔ဆင္ႏြဲေနတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးဟာ ျပႆနာမ်ားကို ေျဖရွင္းေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ပါဘူး။ အဲဒီ့အထဲက လူတခိ်ဳ႕ဟာ လူ႔ေဘာင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ထြက္ေျပးသြားဖို႔ ၾကိဳးစားခ်င္ ၾကိဳးစားၾကလိမ့္မယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီလို ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားတာကလည္း အဓိပၸါယ္ရွိတဲ့ အလုပ္မဟုတ္ပါဘူး။

    ဒါဆို ဘာလုပ္မလဲ။ လုပ္ရမွာက လူ႔ေဘာင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲပစ္ရပါမယ္။ ဒါေပမယ့္ လူေတြကို ေသြးေျမက်ေစျပီး ျပဳျပင္ ေျပာင္းလဲတဲ့နည္းလမ္းကို လုပ္ဖို႔မလိုအပ္ပါဘူး။ လူ႔ေဘာင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ဆိုတာ အားလံုးနဲ႔ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ လူအားလံုးူဟာ လူ႔ေဘာင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို တည္ေဆာက္သူမ်ားသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဖ်က္ဆီးသူေတြ ျဖစ္ဖို႔မသင့္ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီလူ႔ေဘာင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းကို ေျပာင္းလဲမပစ္လို႔ မရပါဘူး။ ဒီပံုမက် ပန္းမက် လူ႔ေဘာင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ အံ၀င္ခြင္က် ေနသြားဖို႔ မသင့္ေတာ္ပါဘူး။ ဒီေတာ့ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဘာလုပ္ၾကရမလဲ ? ။

    ယခုလို စစ္ျဖစ္ေနတဲ့၊ စစ္ရိပ္စစ္ေငြ႔သမ္းေနတဲ့၊ အမုန္းတရားေတြ လႊမ္းမိုးေနတဲ့၊ ဒီကမာၻေလာကထဲ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေျခစံုပစ္၀င္ၾကမလား ? ၊ တိုက္ေဆြး အေတြးေဟာင္း၊ အျမင္ေဟာင္းေတြကို လက္ခံၾကမလား ? ၊ တိုက္ေဆြး အေတြးေဟာင္း အျမင္ေဟာင္းေတြ ဆိုတာကို နားလည္ေအာင္ ေျပာရရင္ ေငြေၾကးဓန၊ ရာထူးဌာနႏ ၱရ၊ ဂုဏ္သိရ္၊ အာဏာတို႔ ျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီ တိုက္ေဆြး၊ အေတြးေဟာင္း၊ အျမင္ေဟာင္းေတြကို လူေတြ အာသာငမ္းငမ္း ျဖစ္္ေနၾကတာနဲ႔ ဒီပံုမက် ပန္းမက် လူ႔ေဘာင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းဟာ အံ၀င္ခြင္က်ျဖစ္ ခ်င္ေနတယ္။ ဒါေပမယ့္ တကယ္လို႔ ကြ်န္္္ေတာ္တို႔ေတြဟာ စဥ္းစားဆင္ျခင္တတ္တယ္ ဆိုရင္၊ ေလ့လာ တတ္တယ္ ဆိုရင္၊ စာအုပ္မ်ားကေန သင္ယူျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ ပတ္၀န္းက်င္မွာျဖစ္ေနတဲ့ အေၾကာင္းအရာ ေတြကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် ေလ့လာမယ္ ဆိုရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ တမူထူးျခားတဲ့ လူသားေတြ အျဖစ္ ၾကီးျပင္းၾကဖို႔ မခဲယဥ္းပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ သတိိတမံ ဥာဏ္ေျမကတုတ္ ျပဳလုပ္ၾကတဲ့၊ ခ်စ္ခင္ၾကင္နာမႈ ရွိတဲ့၊ ျပည္သူမ်ားကို ကိုယ္ခ်င္းစာနာ ငဲ့ညွာမႈထားတဲ့ ပုဂၢိဳလ္မ်ား ျဖစ္လာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီေနနည္းအတိုင္း ေနသြားမယ္ဆိုိရင္ ဘာသာေရးဘ၀ အစစ္အမွန္ကိုလည္း ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေတြ႔ရွိလာၾကပါလိမ့္မယ္ဆိုတာ ေျမၾကီးလက္ခတ္ မလြဲပါဘူး။

  ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ေမးခြန္းေတြ ေမးၾကည့္ရေအာင္၊ ဘာလို႔ပညာတတ္ေအာင္ လုပ္ေနၾကတာလဲ ? ၊ မိဘေတြက ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို စာသင္ေက်ာင္းမွာထားတယ္၊ အတန္းတက္ၾကတယ္၊ ဂဏန္းသခ်ာၤသင္ၾကတယ္၊ ပထ၀ီ၀င္ သင္ၾကတယ္၊ သမိုင္းသင္ၾကတယ္၊ ဘာေၾကာင့္ သင္ၾကတာလဲ ? ဘာေၾကာင့္ ပညာတတ္တဲ့သူ ျဖစ္ခ်င္ၾကတာလဲ ? ၊ ပညာတတ္တ့ဲသူဆိုတာ ဘယ္လို ပုဂၢိဳလ္မ်ိဳးလဲ ? ၊ ေမးဖူးၾကပါသလား ? ။

 စာေမးပြဲေအာင္တဲ့အတြက္ ဘြဲ႔၊ ဒီဂရီရတဲ့အတြက္ ဘယ္လို အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈမ်ိဳး ျဖစ္လာသလဲ။ အိမ္ေထာင္ရက္သားက်ဖို႔အတြက္မဟုတ္လား။ အလုပ္တခုခု ရဖို႔အတြက္ မဟုတ္လား။ လူေပါင္းသိန္းသန္းမ်ား လို ဘ၀မွာ ေနသားတက် ေနသြားဖို႔အတြက္ မဟုတ္လား။ အဲဒီအဓိပၸါယ္မ်ိဳးႏွင့္ သင္ေနၾကတယ္ ဆိုရင္ ျငင္းၾကမွာလား။

  ဒီေမးခြန္းဟာ အင္မတန္ေလးနက္တဲ့ ေမးခြန္းျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေရးရဲ႕ အေျခခံႏွင့္ပတ္သက္ျပီး တစ္ကမာၻလံုးက ေမးခြန္းထုတ္ေနၾကတယ္။ ပညာေရးကို ဘယ္ပံုဘယ္နည္း အသံုးက်ေနတယ္ဆိုတာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ျမင္ေနၾကပါတယ္။

  ရုရွားႏိုင္ငံမွာ၊ တရုတ္ျပည္မွာ၊ အေမရိကားမွာ၊ ဥေရာပမွာ၊ အာရွမွာ၊ ေနာက္ဆံုး တစ္ကမာၻလံုးမွာ ရွိတဲ့သူေတြ ဘာေၾကာင့္ ပညာသင္ေနၾကသလဲ၊ လူ႔ေဘာင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းႏွင့္ အံ၀င္ခြင္က်ျဖစ္ေအာင္၊ လူ႔ေဘာင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ လိုက္ေလ်ာညီေထြျဖစ္ေအာင္၊ လူမႈေရး၊ စီးပြားေရးလႈပ္ရွားမႈ ေရစီးေၾကာင္းထဲ ေမ်ာပါသြားေအာင္၊ ႏွစ္ပရိေစၦဒ ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာအထိ စီးဆင္းလာတဲ့ ေရစီးေၾကာင္းထဲ ေမ်ာပါသြားေအာင္ ပညာသင္ၾကားေနၾကတာ မဟုတ္ပါလား။ အဲဒီပညာေရးမ်ိဳးဟာ ထူးမျခားနားပညာေရးပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ပညာေရးအစစ္အမွန္ဟာ ဂဏန္းသခ်ာၤ၊ ပထ၀ိ၀င္၊ သမိုင္းမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး ထူးခြ်န္သူျဖစ္လာရံုမွ်မက ဘယ္အေျခအေနမ်ိဳးမွာမဆို လူ႔ေဘာင္လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ ေရစီးေၾကာင္းထဲ ေမ်ာပါမသြားေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဘာ့ေၾကာင့္ဆို လက္ရွိ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ဘ၀ေနနည္းလို႔ဆိုတဲ့ အဲဒီေရစီးေၾကာင္းဟာ ပံုစံပ်က္ေနတဲ့၊ က်င့္၀တ္သိကၡာမဲ့ေနတဲ့ အၾကမ္းဖက္ေနတဲ့၊ မေတာ္ေလာဘၾကီးစိုးေနတဲ့ ေရစီးေၾကာင္း ျဖစ္ေနပါတယ္။ အဲဒီ ေရစီးေၾကာင္းဟာ ဒီကေန႔ေခတ္ရဲ႕ ေရစီးေၾကာင္းပါပဲ။

  လူ႔သမိုင္းမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဘယ္အေျခအေနမ်ိဳး ေရာက္ေနပါသလဲ ? ၊ ယဥ္ေက်းမႈအသစ္ကို ကြ်န္ေတာ္တို႔ ဖန္တီးရပါလိမ့္မယ္။ စားကုန္ေသာက္ကုန္ပစၥည္း ၀ယ္ယူသံုးစြဲတဲ့စနစ္ႏွင့္ စက္မႈပစၥည္းထုတ္ လုပ္တဲ့စနစ္ေပၚမွာ အေျခမခံပဲ စစ္မွန္တဲ့ ဘာသာေရးအရည္အေသြးတစ္ခုေပၚမွာ အေျခခံတဲ့ ရွိရင္းစြဲ ယဥ္ေက်းမႈႏွင့္ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ယဥ္ေက်းမႈအသစ္တစ္ခု ဖန္တီးရပါလိမ့္မယ္။ ရွိရင္းစြဲ စိတ္ဓါတ္မ်ိဳးႏွင့္ လံုး၀ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ စိတ္ဓါတ္ကို ဘယ္လို ပညာေရးမ်ိဳးႏွင့္ ျပဳလုပ္ဖန္တီးမလဲ ? ၊ မေတာ္ေလာဘနည္းတဲ့ မနာလိုျခင္းကင္းတဲ့ စိတ္ဓါတ္မ်ိဳးကို ဖန္တီး တည္ေဆာက္ရလိမ့္မယ္။ အမ်ားသိေနက် မဟုတ္တဲ့ စိတ္ဓါတ္မ်ိဳး တည္ေဆာက္ရလိမ့္မယ္။ အဲဒီလို စိတ္ဓါတ္မ်ိဳး တည္ေဆာက္ဖို႔အတြက္ အေျခခံဟာ စစ္မွန္တဲ့ ဘာသာတရား ျဖစ္ပါတယ္။

  ‘Educate’ ပညာေပးျခင္းဆိုတဲ့ စကားလံုးအစစ္အမွန္ဟာ ဆရာမ်ားက သူတို႔အသိကို ေက်ာင္းသားမ်ား ခံယူေျပာင္းလဲေပးရံုေပးျခင္း မဟုတ္ပါဘူး။ စိတ္ႏွလံုး အေျပာင္းအလဲျဖစ္လာဖို႔အတြက္ သင္ၾကားေပးျခင္းမ်ိဳး ျဖစ္ရပါမယ္။ ေ၀ဖန္ေရးအျမင္ရွိသူမ်ားျဖစ္ရပါမယ္။ ကိုယ္တိုင္ ျပတ္ျပတ္သားသား မျမင္ရတဲ့ ဘယ္လိုအရာမ်ိဳး ကိုမွ လက္မခံရပါဘူး။ တျခားလူေျပာတာကို သံေယာင္လိုက္ျပီး မေျပာရပါဘူး။

  ကြ်န္ေတာ္တို႔အားလံုးလိုလို အလြယ္နည္းလိုက္ေနၾကပါတယ္။ ကိုယ္တိုင္အားထုတ္ျပီး လုပ္ရတဲ့အလုပ္ မ်ိဳးကုိ မလုပ္ခ်င္ၾကပါဘူး။ တျခားလူေတြ လုပ္တာ လိုက္လုပ္ၾကတယ္။ အဲဒီလုပ္နည္းေတြဟာ အလြယ္ဆံုး ဘ၀ေနနည္းျဖစ္ေနလို႔ပါဘဲ။ အဲဒီဘ၀ေနနည္းမ်ိဳးႏွင့္မတူ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ဘ၀ေနနည္းကို ဘယ္စာအုပ္ကမွ ဘယ္ဂုရုကမွ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကို မသင္ျပၾကပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ကိုယ္တိုင္ ေလ့လာၾကရမယ္။ စာအုပ္ထဲက မွတ္ ယူေလ့လာျခင္းမ်ိဳး မလုပ္ရပါဘူး။ ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏွင့္ ပတ္သက္ျပီး သင္ၾကားေလ့လာစရာေတြ တစ္ျပံဳတစ္ေခါင္း ၾကီးရွိေနပါတယ္။ ကိုယ့္ကိုကိုယ္ ေလ့လာတဲ့ အလုပ္ဟာ ဆံုးခန္းတိုင္ေရာက္တယ္လို႔ မရွိပါဘူး။ အင္မတန္စိတ္ ၀င္စားစရာေကာင္းပါတယ္။ မိမိကိုယ္ကို မိမိအေၾကာင္းကို ေလ့လာရင္း ေလ့လာရင္းႏွင့္ ကြ်န္ေတာ္တို႔ရဲ႕ ႏွလံုး အိမ္ထဲ ‘ပညာ’ ေရာက္လာပါလိမ့္မယ္။ အဲဒီအခါမွာ ကြ်န္ေတာ္တို႔ဟာ အလြန္တရာထူးျခားတဲ့ ရႊင္လန္းခ်မ္းေျမ့မႈႏွင့္ အလွတရားနဲ႔ ျပည့္စံုတဲ့ ဘ၀မ်ိဳးႏွင့္ ေနသြားၾကရပါလိမ့္မယ္။

    (ဆက္ပါအုန္းမည္)

                                                            သန္႔စင္ေအာင္(ရန္ကင္း)

၀န္ခံခ်က္

Krichnamurti ၏ ‘On Education’ မွ ဆရာပါရဂူ ထုတ္ႏႈတ္ ဘာသာျပန္ထားခ်က္အား ကိုးကားေရးသားပါသည္။