သားကုိေက်ာင္းထားျခင္း

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရြာက မိန္းကေလးတစ္ေယာက္ ဆယ္တန္းမွာ (၆) ဘာသာဂုဏ္ထူးနဲ႔ ေအာင္ပါတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့ (၆) ဘာသာဂုဏ္ထူးရတဲ့ မိန္းကေလး ဘယ္လုိင္းကုိ လုိက္သင့္သလဲ။ ဆရာဝန္လုိင္းကုိ လုိက္သင့္တယ္လုိ႔ ေက်ာင္းအုပ္ဆရာမႀကီးကေရာ၊ ဆရာ၊ ဆရာမမ်ားနဲ႔ ရြာသူရြာသားေတြကပါ ေျပာ ၾကတယ္။
ကၽြန္ေတာ္က ကြန္ပ်ဴတာ ပညာရွင္လုပ္ပါလားလုိ႔ အႀကံေပးတယ္။ 'ဆရာဝန္လုပ္ဖုိ႔ ဝါသနာ ရွိ၊ မရွိ စဥ္းစားပါဦးလားလုိ႔' ေျပာမိတယ္။ ဆရာဝန္ျဖစ္ဖုိ႔ အလုပ္သင္ဆရာဝန္ အပါအဝင္ဆုိရင္ ရွစ္ႏွစ္၊ ဉာဏ္ေကာင္းလုိ႔ စပါယ္ရွယ္လစ္လုပ္ႏုိင္ဖုိ႔ ေနာက္ထပ္ ငါးႏွစ္။ (၁) စာအုပ္ဖုိး၊ (၂) အခ်ိန္အၾကာႀကီး၊ (၃) ကုိယ့္မိဘကလည္း ဆင္းရဲ။ ဉာဏ္ေကာင္းေသာ ကြန္ပ်ဴတာပညာရွင္ဆုိရင္ ေျခာက္ႏွစ္ၾကာတဲ့ အခါ အလုပ္ကေလး ေသခ်ာေပါက္ရႏုိင္တယ္။ အဲဒါက အနာဂတ္မွာ လုိအပ္တဲ့ အလုပ္အမ်ဳိးအစားပါ။ အခုလည္း ကြန္ပ်ဴတာသမားေတြ အလုပ္ရၾကပါတယ္။ အဲဒီမိန္းကေလးက ဘာကုိ ေရြးတယ္ထင္ပါ သလဲ။ သူလဲ ဆရာဝန္ပါပဲ။
ပညာနဲ႔ သညာကုိ စဥ္းစားမိပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ငယ္ငယ္က ဖတ္ရတဲ့ ေဒါက္တာေမာင္ျဖဴးရဲ႕ ကဗ်ာကုိ သတိရပါတယ္။ အဲဒီကဗ်ာေလးကုိ အမ်ားဆင္ျခင္ဖုိ႔ တင္ျပပါတယ္။
ပညာႏွင့္သညာ
မတူ ရာမေလ…..။
တစ္ခါတစ္ရံ၊
အဆက္အစပ္ပင္ မရွိေခ်။
သညာရွိဟာ၊ တစ္ပါးသူ႔စိတ္ကူး
အငွားအဝတ္ျဖင့္၊ ႂကြားဝါရႊင္ျမဴး……။
ပညာကား၊
မိမိရဲ႕ပစၥည္း……ထာဝစဥ္
ပုိင္းျခားသိျမင္ စြမ္းႏုိင္ေတာ့အင္……။
ကုန္ၾကမ္းသက္သက္ သညာကုိ
ပညာယကၠန္းမွာ၊ တင္ယက္ဖုိ႔လုိ…..။
ေက်ာင္းသင္တန္းက အဓိပၸာယ္ယတၱ (Meaning)၊ ေလ်ာ္မေလ်ာ္ (Relevance)၊ က်ဳိးေၾကာင္း အဆက္အစပ္ ရွိ၊ မရွိ (Significance)၊ စတာေတြကုိ သိေအာင္လုပ္ေပးႏုိင္မွ ေကာင္းပါတယ္။ အ႐ုိး အထူးကု ဆရာဝန္ႀကီးတစ္ေယာက္က သူပညာသင္ေပးရတဲ့ ေက်ာင္းသားေတြကုိ (We train dogs & we educate man) 'ကၽြန္ေတာ္တုိ႔က လူေတြကုိ ပညာသင္ေပးၿပီး တိရစာၦန္ေတြကုိေတာ့ ေလ့က်င့္ ေပးသည္' လုိ႔ေျပာတယ္။ ထပ္ခါတလဲလဲ ေလ့က်င့္ၿပီး အဲဒီပုံေသအလုပ္ကုိ ျပန္အလုပ္ခုိင္းတာဟာ ပညာသင္တာ မဟုတ္ပါ။
ေက်ာင္းသင္ပညာနဲ႔ အခုေခတ္က လုိအပ္တဲ့ ကၽြမ္းက်င္မႈဟာ အဆက္အစပ္ သိပ္မရွိဘူးလုိ႔ အေရွ႕ ဖ်ားစီးပြားေရး ဂ်ာနယ္ထဲက ေဆာင္းပါးတစ္ခု (Wanted: Brain Power) မွာ ေရးထားပါတယ္။ အထူး သျဖင့္ ဝန္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းေတြမွာ လုိအပ္တဲ့ 'သြက္သြက္လက္လက္ ဖ်တ္ဖ်တ္လတ္လတ္ရွိမႈ၊ လုိက္ ေလ်ာညီေထြေျပာတတ္မႈ၊ ေဖာက္သည္ကုိ ၿပံဳးၿပံဳးခ်ဳိခ်ဳိ ဆက္ဆံတတ္မႈ' ဒါေတြကုိ သင္႐ုိးညႊန္းတမ္းထဲ မွာ ထည့္မထားဘူးဗ်လုိ႔ ေဝဖန္တာေတြလည္း ရွိတယ္။
အာရွေက်ာင္းသားေတြ အေမရိကန္ကုိလာၿပီး ပညာသင္တဲ့အခါ အမ်ားစုက စီးပြားေရးနဲ႔ စီမံခန္႔ခဲြမႈ ပညာ သင္ၾကၿပီးေနာက္ထပ္ လူႀကိဳက္မ်ားတာက အင္ဂ်င္နီယာ၊ သိပၸံနဲ႔ သခ်ၤာဘာသာရပ္ေတြ ျဖစ္ တယ္လုိ႔ နယူး(စ္)ဝိ(ခ္)မွာ ေရးထားပါတယ္။ လီကြမ္းယူက 'သူသာျပန္ငယ္ခြင့္ရရင္' ဆုိၿပီး စကၤာပူက တကၠသုိလ္ေက်ာင္းသားေတြကုိ မိန္႔ခြန္းေဟာေျပာတဲ့အခါ 'သူသာဆုိရင္ အင္ဂ်င္နီယာလုပ္မွာ' လုိ႔ ေျပာပါတယ္။
'ျမတ္သန္႔ထြန္း' အရြယ္ေလးေရာက္ေတာ့ ေက်ာင္းထားဖုိ႔ စဥ္းစားရပါတယ္။ ဘယ္ေက်ာင္းမွာ ထားရ ပါ့မလဲ။ ျမတ္သန္႔ထြန္းက ကၽြန္ေတာ့္သား အႀကီးေကာင္ပါ။ ေဒါက္တာေမာင္ျဖဴးစာကလည္း ကၽြန္ေတာ့္ကုိ ေတာ္ေတာ္ႏွိပ္စက္ပါတယ္။ ကုိယ့္သားႀကီးကုိ 'ပုိင္းျခားသိျမင္ေစခ်င္တာ၊ အဓိပၸာယ္ ယတၱ သိေစခ်င္တာ၊ ေရြးတတ္ေစခ်င္တာ'။ အလြတ္မက်က္ေစခ်င္ဘူး။ ေမ့သြားမယ့္ဟာေတြ၊ ဗဟု သုတက သတင္းေခတ္မွာ ေပါေနၿပီ။ (Knowledge is cheap)။ သတင္းအခ်က္အလက္ အလွ်ံပယ္ (Information deluge)။ ေရြးတတ္မွ ျဖစ္တယ္။
စဥ္းစားစရာ အမ်ားႀကီးပါခင္ဗ်ာ။ 'ကစားခ်ိန္မွာ ကစား၊ နားခ်ိန္မွာ နား၊ ဒါမွ ေပ်ာ္ရႊင္မွာ' လုိ႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ ငယ္ငယ္က ေအာ္ဆုိခဲ့ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ ငယ္ငယ္က ရြာေက်ာင္းမွာ ပညာသင္ရတဲ့ အခါ 'ေမာင္ဖုိးတာ ျမန္မာမွာ လက္ယာဘက္က မဂၤလာကဲြ႕၊ ဝလုံးေရးရင္ေတာင္ ညာဘက္က စရ တယ္။ ပုဒ္မ၊ ပုဒ္ထီးခ်တာ၊ စည္းကမ္းကုိသိေအာင္ ေလ့က်င့္ရတာကြယ့္' စသည္ျဖင့္ ကၽြန္ေတာ့္ဆရာ ႀကီးက ေျပာပါတယ္။ သူက တမာပင္တန္းေအာက္ ေခၚသြားၿပီး စာသင္ပါတယ္။ (ရွန္တိနိေကတန္ တုိ႔ကုိ အသက္အေတာ္ႀကီးမွ ဖတ္ရပါတယ္) ေက်ာင္းစာၾကည့္တုိက္က စာအုပ္ဗီ႐ုိေလးထဲမွာ ေအာက္ စဖုိ႔ဒ္တကၠသုိလ္ ပုံႏွိပ္တုိက္ကထုတ္တဲ့ (Retold stories) ေတြ ဖတ္ရပါတယ္။
ကၽြန္ေတာ့္သား ကစားေနရင္ ကၽြန္ေတာ္ေပ်ာ္ပါတယ္။ ကစားတာဟာ ပညာသင္ေနတာလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ ေတြးမိတယ္။ ေတဇေတြ၊ ကာတြန္းေတြ ဖတ္ေနရင္ ကၽြန္ေတာ္သေဘာက်ေနတယ္။ Nippers ႐ုပ္ပုံ ေတြပါတဲ့ အဂၤလိပ္စာအုပ္ေလးေတြ လမ္းေဘးကေတြ႕ရင္ ကၽြန္ေတာ္ ဝယ္လာတယ္။ နည္းနည္းႀကီး ရင္ Ladder စာအုပ္ေတြ အဖတ္ခုိင္းမယ္ဆုိၿပီး ကၽြန္ေတာ္စုထားတယ္။ စာအုပ္ေတြအမ်ားႀကီးနဲ႔ လြယ္အိတ္ႀကီးလြယ္ျပန္လာတဲ့ သားကုိေတြ႕ရင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ စိတ္မွာ ကသိကေအာက္ ျဖစ္တယ္။ ကၽြန္ေတာ့္သား ရွစ္ႏွစ္ပဲ ရွိေသးတယ္။ ေက်ာင္းက အခ်ိန္ပုိသင္ေတာ့ သူမသြားခ်င္ဘူးဆုိေတာ့ 'ေအး-ေအး' ဆုိၿပီး ကၽြန္ေတာ္ သူမသြားတာကုိ သေဘာတူလုိက္တယ္။ သားဟာ မအိပ္ခင္မွာ သူဖတ္ခ်င္တဲ့ စာေတြကုိ ဖတ္ဖတ္ေနတယ္။ ပထမအစမ္းမွာေတာ့ အဆင့္ (၃၀) ရေတာ့ ကိစၥမရွိပါဘူးလုိ႔ ကၽြန္ေတာ္ က အားေပးလုိက္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္နည္းလမ္းဟာ မွန္မွာပါပဲလုိ႔ အေတာ္ႀကိဳးစားၿပီး ဘဝင္က်ရပါ တယ္။ စာေတြ အတင္းလုိက္မွတ္ၿပီး (Memorize) ျပန္အံမထုတ္လုိ႔၊ သူတုိ႔သတ္မွတ္တဲ့ အဆင့္မွာ နိမ့္ေတာ့လည္း ဘာျဖစ္သလဲလုိ႔ ဖေအႀကီးအားတင္းပါတယ္။ ဘာသာစကားနဲ႔ သခ်ၤာေတာ္ရင္ ေက်နပ္ပါၿပီဆုိၿပီး ကၽြန္ေတာ့္ညီရဲ႕သူငယ္ခ်င္း ေဒါက္တာဘဲြ႕ရ သခ်ၤာဆရာ တစ္ေယာက္ကုိ သခ်ၤာ သင္ေပးပါေျပာေတာ့ ကေလးေတြသင္ရတာ ခက္တယ္ဗ်လုိ႔ ေျပာပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ့္သား ေဘာလုံး ကန္တယ္။ စႏၵရားသင္ပါတယ္။ စာဖတ္ဝါသနာပါေနၿပီ။ ကေလးရဲ႕ အိမ္အေျခအေန (Home enviro-nment) ေကာင္းေအာင္ေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ဂ႐ုတစုိက္ ႀကိဳးစားပါတယ္။
ပညာသင္ၾကားျခင္းဟာ အျမတ္အမ်ားဆုံးရတဲ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ (Education the most profitable inv-estment) လုိ႔ ေျပာၾကပါတယ္။ အခ်ိန္ေတြ၊ ေငြေတြ၊ ပင္ပမ္းမႈေတြ ရင္းႏွီးၾကရတယ္။ ရင္းႏွီးသ ေလာက္ ရခ်င္ပါတယ္။ ေပါ့ေပါ့ပါးပါး လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ရွိပါမွ ဖန္တီးတီထြင္တတ္ တဲ့ ကေလးေတြျဖစ္မယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ တီထြင္ဉာဏ္ဟာ မွတ္ဉာဏ္ဗဟုသုတထက္ ပုိအေရးႀကီး တယ္လုိ႔ လက္ခံၾကပါတယ္။ အေျခခံအက်ဆုံး၊ အေရးႀကီးဆုံးျဖစ္တဲ့ ဖတ္ျခင္း၊ ဂဏန္းသခ်ၤာ၊ ျပႆနာေျဖရွင္းျခင္း၊ နားေထာင္ျခင္းတုိ႔ကုိ ေပ်ာ္ေပ်ာ္ရႊင္ရႊင္ ျဖစ္တာနဲ႔ ေပါင္းစပ္ေပးခ်င္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ဟာ သာမန္မိဘသာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္ေတြ႕ရတဲ့ ျပႆနာ ခင္ဗ်ားတုိ႔လည္း ကၽြန္ေတာ့္လုိ ေတြ႕ၾကရမွာပါပဲ။ (၁) ဘယ္ေက်ာင္းမွာ ထားမလဲ၊ (၂) ဘယ္လုိထားမလဲ၊ (၃) တုိင္းျပည္က လုိအပ္တဲ့ အနာဂတ္အေျခအေနက လုိအပ္တဲ့ပညာရပ္မ်ဳိးနဲ႔ ကုိက္ညီေအာင္ ဘာကုိေရြး မလဲ။ ကၽြန္ေတာ္စဥ္းစားတာ၊ ကၽြန္ေတာ္ လုပ္ေဆာင္တာကုိ 'သင့္ဘဝ' ကတစ္ဆင့္ တင္ျပပါတယ္။ ေဆြးေႏြးေပးၾကပါ ခင္ဗ်ား။ အိပ္မက္လည္း မက္တတ္ၿပီး လက္ေတြ႕လည္းဆန္တဲ့ (Idealist- Pragmatist) ေတြရဲ႕ စကားေတြကုိ ၾကားခ်င္ဖတ္ခ်င္လွပါတယ္။
ျဖန္႔ထြက္ေတြးျခင္းႏွင့္ အျခားစာတမ္းမ်ား
ကုိတာ
သင့္ဘဝ၊ ဇြန္၊ ၁၉၉၅